Nguyễn văn sen

TUỆ

Tuệ là hoa trái của định. Định là hoa trái của giới. Giới, định, tuệ tam vô lậu học là đối tượng thiền căn bản, then chốt và xuyên suốt trong lộ trình hành đạo, chứng đạo của đạo Phật như ta đã biết. Ở đây, tìm hiểu TUỆ và tương quan nhân quả giữa định, tuệ. Định là cây, ai cũng biết giống cây ngon thì mới sanh hoa trái quí. Thế cho nên, người trí trồng cây, lập vườn đặc biệt quan tâm chọn mua giống quí. Hoa trái quí, ngọt ngon, sản phẩm thu hoạch giá trị cao, người nông phu hả hê mỹ mãn do gieo trồng giống loại cây quí và đúng lúc đúng thời.

Định dứt khoát, định phải sanh tuệ. Tuệ dứt khoát, tuệ phải từ chánh định sanh. Đó là phương hướng học đạo, hành đạo, là kim chỉ nam của Phật truyền trao dạy bảo. Nhân chánh định sanh quả tuệ giác. Do tuệ giác được giải thoát. Do giải thoát mà giải thoát tri kiến được sanh trong môi trường thân tâm thanh tịnh ấy. Thành quả tương quan tác động liên hoàn đó, kinh điển Phật gọi là Ngũ phần pháp thân: giới, định, tuệ, giải thoát và giải thoát tri kiến. Do vậy, hiểu về PHÁP THÂN, chứng đắc PHÁP THÂN phải biết rằng trong đó có TUỆ học. Tuệ là hoa trái cuối cùng của tam vô lậu học, thứ hoa trái được cô động đầy đủ tất cả hương vị thơm ngon cao quí để thành tựu hoa trái tuyệt đỉnh Vô thượng Bồ đề!

Tuệ của tam vô lậu học là chánh tri kiến, thứ tuệ giác không giống thứ trí tuệ “thế trí biện thông”. Tuệ giác của người thế trí biện thông, những nhà khoa học, nhà công kỷ nghệ học, nhà cơ giới học … người ta có thể làm tất cả những sản phẩm cần dùng, gia dụng tuyệt hảo để phục vụ cho sự sống con người. Người ta còn làm những xe cộ, tàu thuyền, những máy bay chở chuyên du lịch, những máy bay tàng hình để phục vụ chiến tranh … thậm chí người ta làm hỏa tiển, vệ tinh và cả những trạm không gian, đưa con người làm việc trong khoảng không của vũ trụ … Đó là thành quả của những nhà khoa học, bác học … đã phải đầu tư công sức, đầu tư thiền định để có ra thứ trí tuệ ấy. Con người được sanh ra, lớn lên sống trong thế kỷ 21 này, không ai có thể phủ nhận sự đầu tư công sức của con người trong nghiên cứu học tập để có ra thứ “thế gian thiền” mà kinh sách Phật gọi là “thế trí biện thông”, nhằm phục vụ cho hạnh phúc, cho an lạc của loài người.

Mục tiêu của tuệ và của tuệ giác trong tam vô lậu học hoàn toàn khác với thứ trí tuệ thế trí biện thông, thứ trí tuệ hoa trái của thiền định chánh tri kiến này có công năng bồi bổ, tăng trưởng nuôi lớn sự giải thoát cho người xuất gia cũng như tại gia đệ tử Phật.

Đối tượng lớn nhất, nguyên nhân khổ đau nặng nề nhất của con người là ngã tướng, là ý tưởng chấp mắc bản ngã. Khi con người khởi niệm chấp ngã thì ngay theo đó có nhân tướng. Ngã tướng, nhân tướng, chỉ có tuệ giác mới diệt trừ và hoá giải được.

Đệ tử Phật, người trí hãy lưu tâm về trí tuệ và tuệ giác trên đường tu học!

Liễu Liễu Đường, ngày 28/10/2011

 (02-10-Tân Mão)

Như Huyễn TS