OT|°¥€Theo bài viết, chúng ta nhận ra có 3 khía cạnh. Khía cạnh thứ nhất được gọi là, cảm giác-cảm xúc (thân-thọ). Khía cạnh thứ hai là điều chúng ta biết như tâm trí, suy luận, suy nghĩ. Và khía cạnh thứ ba được gọi là cái ‘ta’ (cái “ta” này có rất nhiều tên gọi: tánh biết, linh hồn, tâm thức, bản thể, phật tính ... tên gọi là gì không là vấn đề... là tuỳ chọn của bạn): siêu việt lên trên cả hoạt động và bất hoạt, hướng ngoại và hướng nội; siêu việt lên trên nhị nguyên, chỉ trở nên nhận biết về cả hai. Triết lí Ấn giáo (Hindu) gọi nó là atma, cái ‘ta’ tối thượng, và Hindu giáo dừng lại ở đây. Kỳ-na giáo (Jaina) cũng dừng lại ở đây, mọi tôn giáo khác cũng dừng lại ở đây. Theo Thiền, dừng lại ở đây chỉ là trí huệ một nửa. Các Thiền sư chứng ngộ nói, rằng có cái gì đó vẫn còn lại; đó là cái thứ tư, cái không phải là khía cạnh của tâm trí, chỉ là dạng bản ngã thô. Ngay cả cái thứ ba, cái “ta” (tánh biết), là bản ngã tinh tế nhất; nó là tinh vi nhất, nhưng nó vẫn là bản ngã. Cái “tôi đây” (tâm trí) vẫn có đó, rất im lặng, không hoạt động không bất hoạt, rất tĩnh lặng, trong trạng thái ngủ, không nam tính không nữ tính, dưới dạng hạt mầm, nhưng nó vẫn có đó. Nó có thể được kích hoạt lại bởi bất kì tình huống nào; nó không chết. Cái thứ tư nghĩa là cái siêu việt của siêu việt, đi ra ngoài cõi bên kia. Đức Phật gọi nói là anatta - vô ngã. Dừng lại ở cái ‘ta’ (tánh biết) người tìm kiếm “Sự thật” (Chân lí, Đạo, Pháp, Điều thiêng liêng...) đã tới rất gần, họ đã tới gần như, nhưng ‘gần như’ thì vẫn là xa xăm chút ít... chỉ một bước thêm nữa - Hãy buông bỏ cả níu bám vào ý tưởng về cái ‘ta’. (Nương theo ý bài giảng: “Thiền truyền trao đặc biệt” của Thầy Osho)

Tánh biết soi chiếu trên Thân Thọ thực tại đang là.

Trên con đường tu tập trở về thấy ra, gọi là con đường, gọi là tu tập, gọi là trở về và thấy ra gọi vậy thôi... văn tự ngôn thuyết rỗng tuếch ý mà, khi hiểu được điều đó Chúng ta ly văn ly ngôn liễu ý dễ ràng hơn.

Chúng ta hãy thấy mình càng nhiều càng tốt thấy trên Thân Thọ Tâm và các pháp đang đến đi. Trong cái thấy chúng ta đừng đánh đồng mình với đối tượng thấy, cái thấy được tạm gọi là tánh biết, là chủ nhà - đối tượng thấy được gọi là các vị khách. Ví dụ lúc nào chúng ta cũng thấy, tánh biết hay chủ nhà lúc nào cũng có mặt, không đến không đi, không thêm không bớt, không yêu không ghét, không thù không hận... (cái thấy khi chưa hình thành ngôn ngữ) Vì ông chủ này không vô thường biến chuyển chỉ có khách mới vô thường khi sanh khi Diệt.

Trọn vẹn trên thân chúng ta sẽ thấy cảm giác nóng đến nóng đi, lạnh đến lạnh đi, mệt đến mệt đi, dễ chịu đến dễ chịu đi, đau đến đau đi, mát đến mát đi,

.. về Thọ bên trong tâm, buồn đến buồn đi, phiền não đến phiền não đi, vui đến vui đi, hỷ lạc đến hỷ lạc đi... nghĩa là những gì có đến có đi là khách, nếu khách là mình thì khách đi mình phải chết chứ đằng này khách đi mình vẫn sống tánh biết vẫn thấy, lúc này rõ ràng về chủ và khách rồi. 

 Nếu chúng ta đánh đồng thân, cảm giác, cảm thọ là mình  gọi là theo khách bỏ chủ. Chúng ta tư duy thêm chút nữa sẽ rõ ràng hơn, khi theo khách đồng nghĩa đánh mất thực tại (quên mình) đánh mất thực tại nghĩa là tánh biết rỗng rang trong sáng chiếu soi đã bị ẩn và nhường quyền cho vô minh, khi vô minh chiếm hữu thì sao chúng ta  nhỉ... thì màn đêm ập xuống, làm(thân), nói(khẩu), nghĩ(ý) theo bản năng, đôi khi hại mình và làm tổn thương người khác. Nếu chúng ta  đủ sự điềm tĩnh thấy rõ mình thì ngay đó Tuệ Giác chiếu soi chủ và khách rõ ràng tách biệt không phải tôi cũng chẳng phải của tôi. Cuộc sống thật giản đơn khi nhận ra chân lý này.

 Cảm Thọ trong tâm dễ chuyển, cảm giác nơi thân đau nhẹ cũng dễ chuyển, đau nhiều khó hơn (nếu không chịu được can thiệp thuốc) trừ các bậc thánh họ tự tại. Khi thấu hiểu về chủ và khách chúng ta dễ bằng lòng lắm (bằng lòng ở đây không phải tự ti hay cam chịu) mà là tâm Nhu nhuyến dễ sử dụng, sống động trong sự chuyển hóa ly tham, ly sân, ly si và 10 điều thiện lành về thân khẩu ý, giới hạnh thiền định trí tuệ tăng trưởng rõ rệt nhất là những người thân gần mình và khi tiếp duyên Họ không buồn khổ  khi mình biết lắng nghe trong sự thấu hiểu ấy.

Người sống thiền như vậy không bao giờ thay đổi các pháp mà luôn thay đổi chính mình.

Nói hiểu thì vậy không phải một sớm một chiều chúng ta làm được ngay đâu vì bản năng kết chủng sâu dày. Diệu an đã phải thực hành nhiều năm đến bây giờ vẫn không dám lơ là, quên mình là khách dẫn đi ngay. Thường chúng ta nhìn lỗi mình rất khó mà nhìn lỗi người dễ lắm Vì vậy những người tu hay không tu họ cũng có thể mắng hoặc nhắc nhở mình thì ngay nơi đây mình trân trọng xem đó là Duyên Lành, làm tấm gương để  soi chiếu tự thân. 

Theo quan điểm riêng của Diệu An không cần phải trốn tránh đối tượng (các vị khách từ trong ra ngoài ) mà ngay đó rèn rũa thân tâm trao dồi Trí Đức, đang ở lớp 1 thì từ bài học lớp 1 mà thi cho đậu chứ học bài lớp 5 né duyên Xa cảnh dù an lạc cũng dễ là An Lạc ảo như đá để cỏ rồi một ngày đủ duyên nó sẽ bùng phát mạnh hơn nhiều. chúng ta có thể tự kiểm chứng...

        Diệu an ngày 26-6-2021