Một khối tập khí lớn lao như vậy mà muốn giải quyết được ngay là điều không thể..Phương pháp đã có sẵn ở nơi mỗi người, biết sử dụng những yếu tố vốn đã đầy đủ ngay nơi chính mình (tự tánh) là được, đừng vay mượn hay lệ thuộc vào bất cứ phương pháp nào của người khác. .

2

Theo Tổ Mã Minh, vị Tổ thứ 12 của Ấn Độ, thì vô niệm là chánh niệm.

Tổ Huệ Năng cũng phát biểu tương tự. Trong Pháp Bảo Đàn Kinh, Ngài nói:

“Vô niệm niệm tức chánh.”

“Hữu niệm niệm thành tà.”

Còn theo Ngài J Krishnamurti thì vô niệm là khoảng cách giữa hai tư 

tưởng hay hai niệm. Thiền sư Thần Hội cũng nói như vậy. Ngài nói rằng khi có 

một niệm khởi lên, nếu dùng giác chiếu thì niệm ấy liền biến, và ta ở trong trạng 

thái vô niệm cho đến khi nào một niệm khác dấy lên.

Lại đến Thiền Tông Dzogchen của Tây Tạng cũng nói không khác. Các vị

thiền sư Tây Tạng nói rằng khi một niệm quá khứ đã chấm dứt và niệm vị lai 

chưa sanh thì trong khoảng cách giữa hai niệm ấy có một ý thức về thực tại mới 

mẻ không bị móp méo bởi những khái niệm. Đấy là Tâm Bản Nhiên. Tâm Bản 

Nhiên là tên gọi khác của Chân Tâm, Phật Tánh. Và Chân Tâm, Phật Tánh chỉ

hiển lộ khi vô niệm. Như thế là giữa một niệm quá khứ và một niệm tương lai 

chưa sanh là vô niệm.

Niệm vốn có sánh, có diệt. Niệm đến rồi niệm đi. Vì vậy trong Phật học, 

niệm được ví như khách. Còn Phật tánh được ví như chủ. Khách khác chủ ở chỗ

là chủ thì vĩnh viễn lưu lại còn khách thì chốc lát tới lui. Ít hay nhiều, dài hay 

ngắn thì giữa hai niệm tới lui ấy cũng có một khoảng cách. Khoảng cách này là 

vô niệm. Hành Pháp Vô Niệm là làm thế nào mở rộng được khoảng cách này, 

càng rộng càng tốt.

Lại nữa, trong Thiền Tông có một pháp gọi là Khán Thoại Đầu. Thoại là 

câu nói. Thoại đầu là trước câu nói. Câu nói đây là câu nói không âm thanh ở

trong tâm ta thường được gọi là niệm. Thoại đầu là lúc chưa có niệm khởi, tức là 

lúc Vô Niệm và Khán Thoại Đầu là trụ ở chỗ vô niệm này.

Về phần người viết thì lại thường hành pháp Phản Văn, tức là quay vào đề

nghe tiếng nói không âm thanh ở trong. Khi nào tiếng nói không âm thanh ấy 

hoàn toàn tắt lịm thì đấy là vô niệm.

Nói giản dị hơn là khi ta chấm dứt mọi tư lương nghĩa là không hề suy 

nghĩ, tính toán, lựa chọn, so chiếu, phân tích, đánh giá, phê bình gì, để cho tâm 

rỗng rang, im lặng và thấy biết vạn pháp như vạn pháp đang là thì đấy là vô niệm.